Bencil

William Sheakspeare 

“Bencil!” Ne zaman bu ithamla karşı karşıya kalsam; çok üzülüyorum; öfkeleniyorum. Bu öfke ve üzüntünün nedeni haksızlığa uğradığıma inanmamdan. Bu yargı; benim önüme koyduğum doğrularla; benim söylemlerimle uyuşmuyor. Kendi söylemlerimi yaşama çevirmeye çalışan bir insan olarak tanımlıyorum kendimi; ama böyle bir yargıya maruz kalıyorsam bir problemin de olduğu açık. O zaman problem ne sorusuna yanıt bulmam gerekiyor. Belki problem dediğim şeyi, “kendimi doğru ifade edemiyor ve dolayısıyla anlaşıl(a)mıyor olmam” diye; belki de “davranışlarımda bencilliği göremiyor olmam” diye formülleştirmeliyim. (Bencil davranışlarımı görüyor ama rasyonilize ediyor yani onlara uygun bir mantık buluyor olmam da mümkün.) Günlerdir bu problemi çözümlemeye uğraşıyorum. Sanırım kendime bir çıkış yolu da buldum:

Ben “Bencillik”i -bugün kullanılan anlamıyla- etik olarak onaylamadığım; dolayısıyla da kendime yakıştıramadığım bir davranış biçimi olarak algılıyorum. Zaten, bu ithamlara yaptığım ilk savunmalarım da maddiyata değer vermeyişim ve maddi kazanımlarımı kolaylıkla paylaşabilen bir insan olduğum üzerine kurmuştum. Bu konuda tutarlı olmamın; bencil olmadığım anlamına gelmediğinin ayırdına varmam ise biraz zamanımı aldı. Duygusal yaşantımda ne kadar da bencil olduğumu farkedince; öfkemin kaynağını yeniden düşünmeye başladım.

İtiraf etmeliyim ki “BENCİLİM!” Tek yürekli aşkları sürekli eleştirdiğim halde; paylaştım mı duygularımı karşımdakiyle? Yüreğimde başlattım hep; yüreğimde bitirdim. Kendime çizdiğim çember içinde tutarlı yaşadım hep. Oysa aşkta tutarlılık olmaz. Kendimi yendim hep; duygularımı öldürdüm hep. Yüreğime bıçaklar saplayım; kökünü kazıdım aşkımın. Kendimle gurur duymuyorum; mutlu değilim. Acı çekmekten korktuğum için acılara boğdum kendimi. Kaçtım aşkı yaşamaktan; bu bencillik değil mi? Bencil biriyim işte!

Bunun farkındayım ve kendimi kandıramıyorum da artık. Bencil biriyim: Ekmeğimi paylaşmadığım için; herkesten çok kendimi düşündüğüm için değil; acı çekmekten korkup duygularımı ortaya koymadığım için; kendimi paylaşmadığım için. “Gerçekten BEN KORKMUYORUM” diyebilen var mı?

İnsanların çoğunun kaybetmekten korktuğu için, sevmekten korktuğunu düşünüyorum. Sevilmekten korkuyor; kendisini sevilmeye layık görmediği için. Düşünmekten korkuyor; sorumluluklar alacağı için. Konuşmaktan korkuyor, eleştirilmekten korktuğu için. Duygularını ifade etmekten korkuyor, reddedilmekten korktuğu için. Yaşlanmaktan korkuyor, gençliğinin kıymetini bilmediği için. Unutulmaktan korkuyor, dünyaya iyi bir şey vermediği için. Ve ölmekten korkuyor aslında yaşamayı bilmediği için.