|
|||||||||||||||||||
|
KIZILDERiLiLER KiM?
ÖNCE TANIMALI Çoğumuz onları Kaptan Swing, Teksas, Tommiks gibi çizgi romanlardaki "Vahşiler" olarak tanıdık. Vahşi Batı filmlerinde attıkları savaş çığlıkları kulaklarımıza, "Soluk yüzler"in karşısına dikilen yarı çıplak dev gövdeleri ve savaş boyasıyla boyanmış yüzlerindeki öfke, gözlerimize yerleşti.
Oysa Kristof Kolomb, bu halkı gördüğünde İspanya Kral ve Kraliçesi'ne yazdığı mektupta "Bu insanlar öyle uysal, öyle barışsever ki, yeryüzünde bunlardan daha iyi bir ulus bulunmadığına majestelerinizin önünde ant içebilirim".
Sonra yeni dünyaya akın başladı...
Akıncılar, geldikleri bu topraklarda yüzyıllardır yaşayanları bir yana itip, kendi yeni dünyalarını kurdular. Ve bu yeni dünyanın içinde şimdilerde "Native American" (Amerikan yerlisi) olarak isimlendirilen Kızılderililer'e yer yoktu. Her ne kadar kabile reisleri ile barış çubukları içildiyse de soykırıma varan savaşlar sonunda Kızılderililer kendileri için ayrılmış, tel örgülerle çevrili özel bölgelerde, bizon derisinden yapılan çadırlar yerine, teneke barakalarda, karavanlarda yaşamaya zorlandılar. Utah, Arizona,Grand Canyon çevresi Navajo (Navaho) Kızılderililerin dünyası şimdi.
Oysa biliyoruz ki, Yeni Dünya"nın yeni sahiplerince yapılan otobanların kenarında, benzin istasyonlarında turkuvaz ve firuze taşlarından kolyeler, yüzükler satanlar, Kızılderili motifleri ile bezenmiş çanak-çömlekleri, el dokuması halıları turistlere beğendirmeye çalışanlar hep Kızılderililer Konuşmayı pek sevmeyen, sözcükler yerine simgeler kullanan bu insanlara yaşamları ile ilgili soru sormak niyetiniz varsa bir şarkı duymaya da hazır olmalısınız.
"Oturan Boğa'nın Türküsü" isimli bu şarkı sorunuzun tam karşılığıdır aslında.
OTURAN BOĞA'NIN TÜRKÜSÜ
"Birzamanlar Bir savaşçıydım ben de. Oysa şimdi. Her şey bitti. Zor zamanlar yaşıyorum Bugünlerde."
Dunyada bir cok insan Kizilderili olarak taninir. Bazi Kizilderililer Guney Amerikda, baziler Kuzey Amerikada ve Baziler Sibiryada. Tatarce konusan Dogu Sibiryali yerli Turk Kizilderililer Turk Cumhuriyyet'taki Turkce kulanan sive en yakin Turkce sive olanlerdir.
Kizilderililer ve Turklerin birlesme bir cok nokta var ve bu noktalardan birisi irk. TIP DAiRE gore Kizilderililer dort irk oldugunu inaniyorlar: siyah, beyaz, sari ve kizil. Turkler ve kendilere kizil irk olarak sayiyorlar.
Toprakların isimleri
Kuzey Amerikadaki Kizilderililer kendi kitasina Kaplumbaga Ada soyluyorlar.
Guney Amerikadaki Kizilderililer kendi kitasina Abya Yala soyluyorlar. Abya Yala canli yer demektir, Kuna Kizilderili dilde.
Kaplumbağa Ada
Kaplumbaga Ada bir cok bolgeden olusuyor. Her bolgedeki iklim farklidir ve ona gore Kizilderili kulturler'da farklidir.
Bolgeleri bu: Arktik, Yarı Arktik, Kuzey-Dogu, Guney Dogu Ormanlik,Düzlükleri, Ova, Havza, Guney-Bati, Kuzey-Bati Sahil, Guney-Bati Sahil
Kanada'da 609 kayit edilmis Kizilderili topluluk var. ABD'da 500 kayt edilmis Kizilderili topluk var.
Halk
Her bolgedeki halk ayni bolgesinin kultur sahibidir fakat milletler olarak farklidir. Her milletin farkli dili var ve farkli simgesi var. Zamanimizda her Kizilderili toplulugun bayrak ve simgesi var fakat onlardan daha onemli kartal sopalardir. Kartal sopasi bir sopadir ve ustunde kartal tuyuler dizmis olarak duruyorlar. Her Kizilderili toplulugun kartal sopasi var ve kartal sopasi tasiyan ve koruyan bir kisi oluyor.
Şamanizm
Bir cok Kizilderili isgalci gucler ve katliam dolaydan kiliseye goturuldu, fakat bir cok samanist kaldilar.
Samanist olan Kizilderililer seremoniler sahiplerdir. Her kesin degisik seremoni var. En meshur olan yazin en uzun gundaki seremoni.
TIP DAiRE
Tum Kizilderililer ittifak ettiler Tıp daire hakkinda. Tıp daire onlarin esas konusudur. Tıp dairesi gore umumi Kizilderili bayrak var.
Umumi Kizilderili Bayrak
Şamanizm Şaman diye kisiler tarafından "deneyim" olarak ifade edilir. Bazi anlamina gore Şamanizm ruh dunya ve insanlar arada Şaman kisiler vasitasiyle baglanti kurabilen bir inanctir. Cogu Kizilderililerda Şaman diye kisilere Tıp kişiler soylenir ve tip'da bilincli olarak gorunuyorlar, ruhlerla baglanti kuran kişiler olarak degil.
Kizilderililer kendi dine Kizil Yol soyluyorlar. Cogu Kizilderili Şamanist kisiler Şaman diye kisiler vasitasiyle ruh dunya'le baglanti kurmaya beklemiyorlar. Bir Tangi'ya inandigi icin ve baba-oglu-ruh uc tangri inanmadi icin ve kiliseye giden kisiler olmadi icin kendilere Kizil Yol dine mensup kisiler soyluyorlar. Devlet idarelerde yemin ettigi zaman kiliseye gitmeyen kisiler oldugu icin, incil tutmak yerine kartal tuyu tutyorlar.
Bati ve Orta Sibiryali yerli milletler Şaman kisilere Kam soyluyorlar.
Turk milletlerda Şamanizm Kamcilik olarak taninir.
Siyasi Durum
ABD ve Kanada kuruldu Kizilderili toprakler uzere. Toprak kulanmasi icin sumurgeciler anlasmalar yaptilar. Sonra Kizilderililer icin ozel bolgeler kurdular. Bu bolgeler rezervasyon ad verdiler ve Kizilderililer cok kotu davrandilar. Hitlerin toplu kamplar gibi bir sekilde. Yiller 1960lerda durum duzelmeye basladi. Yiller 1980lerda Kizilderililer daha cok haklari aldilar. Yiller 2000 geldiler ve zulum hala devam ediyor. Son anlasma yerliler ve sumurgeciler arada 1992'da oldu ve son azat yerli toprak kayboldu.
ABD federal devlet 500 degisik Kizilderili topluluk tanidi ve 500 rezervasyon kabul etti. Bazi Kizilderili topluluklar hala kabul etmediler. Onlardan birisi PeeDee Kizilderililerdir Guney Karolina'da. Musluman kardesimiz Hasan orali Kizilderilidir (bu bağlantı'da http://turtleisland.muslims.tripod.com ).
Bir cok Kizilderili rezervasyon yerleri onlarin ayri devlet olarak sayilir. Fakar ABD ve Kanada ve Meksika devletleri onlarin isine karisiyorlar. Cok zulum yapiyorlar hatta cocuklar abaveyndan bahaneler bularak gasp ediyorlar ve Kizilderili olmayan uvey kisilere veriyorlar.
Bering Boğaz Teorisi Oyun
ABD ve Kanada ve Meksika devlet iddia ediyor ki Kizilderililer Asyadan geldiler 13 bin sene once Bering Bogaz dan ve Asiyali oldugunu icin haklari yok. Ayni zamanda kendi ABD medyada 40 bin sene eski insan ayak izler Meksikada bulunudugu anlatiyor ve Bering Bogaz teorisi yanlis belli oluyor. Kizilderililer kendi toprakta bulundu Turklerin kendi toprakta bulundugu gibi, insanlarin meydana geldigi zamanlerda, 13 bin sene once Bering Bogaz gecerek degil.
iktisadi Durum
En fakir kisiler ABD ve Kanada ve Meksikada Kizilderililerdir.
Sağlik Durum
Kizilderili milletleri dogadaki yemeklere alisiklerdir ve onlarin doga yok ederek ve onlara yapilmis yemekler vererek bir cok saglik sorunlar yaptirdilar ABD ve Kanada devletleri. Diabetik hastalik, obesite ve goz ve ic organ hastalik bu dolaydan bulunuyor.
Abya Yala
Abya Yala (Guney Amerika)'da Kizilderililere devletler daha yeni topraklar geri vermeye basladilar. Bir Kizilderili ait devletta var, o Bolivia'dir.
Sibirya
Rus ve Cin devletler yerli halk tanimiyorlar. Rus federasyon 1993'ta yerli milletleri etnik grupler olarak kayt etmeye kabul etti. Baska bir sey degil.
Sibiryali Kızılderililer
Sibiryada inuitler var. inuitler haric Cukotya'da Chukchi milletta Athapaskan DNA bulunuyor ve Kizilderili olarak taninir.
Dunya yerlilerin topluluklerda Chukchiler gibi baska Sibiryali yerli milletler Kizilderili olarak kabul edilenlerda var.
Saman Akkanat Sibirga millet'tan Kizilderili olarak taninir.
www.sibirga.com
Saman Akkanat Sibirga Millet'tan
Yerli Çözüm
ABD ve Kanada ve Kizilderililerin hakklerein cigneyen tum milletler Kiziderililer hakkinda bir tasaru getiriyorlar. Butun bu seyler iyi bir sonuc getirmiyorlar. Butun by tasarular Kizilderili milletlere sorun cikartiyorlar ve onlarin hakklari daga cok ciginiyorlar. Kizilderililerin kendi duzeni var ve kendi sorunlar nasil cozecekler kendi duzene gore biliyorlar. Kizilderililerin duzen onbinlerce eski bir duzendir ve onlara en uygundur. Kendi onbinlerce sene eski tecrubeli bir duzen, onlara en uygundur.
Hatta Benjamin Frankiln ABD anayasa yazarken Mohawk mostasarlari vardi ve Hodnasoneelerin yasasina gore ABD anayasa yazdi. Parlamantodaki meclilerin ve kabilelerin meclislerin farki yok oldugubu cok acik gorunuyor.
Anishinabek ve Hodnasonee milletler gibi Kizilderili miletlerin klanlar var. Bir topluluk icinde 7 kland vardi ve her kes bir klan icindeydi. Anishinabek dilinde klan dodem demek; Avrupalilerin totem kelime odan geldi. Her klan, dodem, totem, bir topluluk icinde bir is yapiyordu. Yedi klanlar (dodemler) budur: leylek, dalgic kus, ayi, geyik, kartal, gelincik, ve balik.
Leylek ve dalgic kus klanlardan sefler seciliyor. Eger millet leylek klan kisilerdan yorulduy ise dalgic kus klandan kisi sef icin sectilar ve eger dalgic kus klan kisilerdan yoruldu ise tekrar leylek kisilerdan secebilirdiler sefi.
Ayi klan kisiler koylerin disinda duruyordular ve millete koruyordular ve dogadan ilac getiriyordular.
Geyik klan kisiler milletler arada baris yapiyordular.
Kartal klan kisiler din adamlermis.
Gelincik kisiler isciler ve askermis.
Kaplumbaga klan Balik klanin basiydi ve balik klan kisiler ogretmenlermis.
Klan duzen zamanimizdaki az Kizilderililer uyguliyorlar. Kendi dodeme gore isi yapiyorlar ve kendi topluluk icinde o meslek kulaniyorlar. Kaplumbaga klan kisiler, ogretmenler ve profesorler oluyorlar. Ayi klandaki kisiler doktor oluyorlar. Gelincik klan kisiler is adamler oluyorlar. Ve boylece tum klanlerda ve millet zamanimizda cok rahat bir duzen sagliyabilirler.
Sanat ve Kültür
Kizilderili kultur cok zengindir. Bir kisinin Ormanlik Kultur ve Kuzey-Bati Sahil kulturerdan bazi seyler ogrenirsa, tum Kizilderili kulturler hakkinda temel bir bilgi alamis olabilir.
Ormanlik kültür ve Duzlukleri kultur arada cok buyuk fark yok. Duzlukleri kulturde daha cok hayvan deri kulanilir ve ormanlik kulturde daha cok agac kulanilir. Yarı Arktik kultur ve Ormanlik kultur arada pek fark yok. Yarı Arktik kulturde daha cok hus agac kabuk kulanilir ve Ormanlik kulturde her turlu agac ve bitki kulanilir cunku ormanlikta daha cok cesit bitki var.
Kuzey-Batı Sahil kültür direkler icin meshurdur ve kendi tertip cizgi yapmak sahibidir.
Sonuç
Kizilderili milletlerin kendi eski ve degerli kultur ve duzeni var. Bu duzen onbinlerce senede kulandilar ve o duzene göre iyi hayatlar yasiyordular. Hatta ABD anauasa o duzene gore yazildi. Kizilderililerin kendi kultur ve duzen uygulanmakta karisi gelmek yanlistir. Kizilderililerdan kultur ogrenerektan faydalaniyabiliriz cunku onbinlerce eski ve tecrubeli bilgiler sahibidir.
Kaynak:http://kizilderiliturk.tripod.com/#Yerli
AMERİKAN YERLİLERİNİN IRKSAL ÖZELLİKLERİ
Çoğumuz çocukluğumuzda Hollywood filimlerinide kovboylarla kızılderililer arasındaki Savaşlarda kızılderililerden yana taraf olmuşuzdur.Onların ilkel silahlarıyla İstilacılara karşı verdiği amansız mücadeleyi desteklemişizdir.Peki kimdi bu siyah saçlı esmer tenli savaşcı insanlar, nereden gelmişlerdi ? Colomb’tan binlerce yıl önce bu topraklara yerleşmiş ve bu toprakların gerçek sahiplerinin kökenleri neydi? Bazılarını yazıp çizdiği gibi türklerle bir ilgileri var mıydı? Bu konulara açıklık getirebilmek için bilimsel kaynaklara ve metotlara başvurmak en doğru yöntem olacaktır. Böylece bilimsel kaynakların ışığında Amerika Yerlilerinin gerçek kökenlerine ırklarına ve diğer ırklarla olan bağlarına daha gerçekçi yanıtlar bulmuş olacağız . Prof.Dr.Seniha Tunakan’ın dilimize kazandırdığı Degerli bir kaynak olan Prof.Henri-v. Vallois’in”İNSAN IRKLARI”Kitapından yapacağımız aşağıdaki alıntıların bu konuya ışık tutacagı kanısındayız. Amerika kıtasında yaşayan insanların kökenlerini araştırırken kısa süredir buralarda bulunan insanlardan ziyade, asırlardır buralarda bulunan insanların yani Amerika Yerlilerinin kökenlerini araştırmak daha gerçekçi bir yaklaşım olacaktır .Antropolojiyi ilgilendiren yerli halktır; bunlar Colomb’dan önce orada idiler. Bu yeni kıtanın büyüklüğüne rağmen bunlar ESKİMOLAR ve AMERİKA YERLİLERİ olmak üzere iki ırka mensupturlar.
ESKİMOLAR
Artik Okyanus kıyısını Asyan’nın kuzey-doğusundan Groenland’a kadar işkal eden Eskimolar kendilerini çevreleyen topluluklardan çok farklıdırlar ve fizik tipleri kadar kutup hayatına uymuş medeniyetlerle de karekterlenirler ırk ve etni burada gerçekten birlikte görülmektedir.
Eskimoların boyları doğudan batıya doğru kısalmaktadır.1m.58 ile 1m.64 arası değişmektedir.Ortanın altındadırlar Vucut tıknaz ve kuvvetli bir yapıdadır .Kollar ve bacaklar nispeten kısadır ,eller ve ayaklar küçüktür.Deri rengi sarımtırak esmerdir ve Mongol lekesi(Doğumda vucudun herhangi bir bölgesinde bulunan koyu leke.Mongol ırklarında genellikle görünür) çocuklarda aşağı yukarı sabit bir şekilde bulunur.
Baş karakteristik bir yapıya sahiptir.Uzun ve çok yüksektir .Yüz kitlevidir,önden bakıldığında beş köşeli bir şekil gösterir.bu çenelerin çok geniş ve elmacıkların gelişmiş olmasından ileri gelmektedir Mongollarda olduğu gibi elmacıklar bunlarda da ileri doğru çıkıntı yapmaktadır.Burun orta derecede geniş ve oldukça tümsektir Mongol pilisi bunlarda çoğunlukla görülür.Saçlar siyah ve serttir, gözler kahve rengidir.Eskiden fizyolojik bakımdan 0 kan gurubu Eskimolarda diğer kan guruplarından daha yüksek bir nispette bulunduğu hatta saf ırktan kişiler arasında yanlız 0 kan gurubunun mevcut olduğu zannediliyordu .Sonradan yapılan araştırmalar bu fikri doğrulamamıştır .Melezleşmemiş kabilelerde A gurubunun sayısı hemen hemen 0 kan gurubu kadar çoktur
Eskimoların bugün yaşadıkları alan çok geniştir:kuzey Amerika’nın tekmil kuzey kıyısı,artik adalar gurubu ve Groeland buraya dahil olup batıda Sibirya’da nihayetlenmektedir.Bu alanın uzunluğu 9.000 km dir :Fakat hayat şartlarının sertliği nedeniyle nufus yoğunluğu çokazdır.1934’te Eskimolar takriben 40.000 kişi kadardılar.Bunun 18.000 i Groeland 16.000 i Alaska’da yaşıyordu Bunların arasında kalan diğer bölgelerde bu miktar ancak 5.000 i bulmaktadır. Asya Eskimolarının ise sayısı ancak bin kadardır .
Bu ırkın fizik karakterleri bunları açık olarak sarılara bağlamaktadır.Onlardan yalnızca dolikosefal oluşları ve burunlarının daha tümsek oluşlarıyla ayrılırlar. Bu iki karakterin bir dereceye kadar Orta-Asya Mongol ırkında gözlemlendiğini önceden görülmütük Hiç kuşkusuz Eskimoların Amerika’ya gelişleri Asya’dan gelen ve Amerika yerlilerini meydena getiren başlıca göç dalgalarından (Amerika yerlilerinin fizik tipi bugün birçok Çukçi ve Kamçadallarda bulunmaktadır)daha sonraki bir dalgaya tekabül etmektedir Doğu ve batı Eskimoları arasındaki fark ırkın spesializasyonunun (başın daha fazla uzaması ,burnun daralması ,boyun kısalması gibi.)kaynak yerinden ,yani Asya’dan, uzaklaştığı oranda arttığını göstermektedir.
AMERİKA YERLİLERİ
Amerika’nın yerli halkına müşterek olarak verilmiş olan Hindliler adı yanlıştır ;bu ad onlara İspanyollar tarafından verilmişrir .Zira İspanyollar Amerika’ya geldikleri zaman Hindistan’a ulaştıklarını zannetmişlerdi.Kırmızı ırk (Red İndian) terimi de doğru değildir.Avrupalılar Yeni Dünyaya çıktıkları zaman vücutları kırmızı boyalı insanlarla karşılaşmışlardı.Bu,bazı törenlerde onların adetiydi.Amerika yerlilerinin derileri sarımtırak beyaz ve esmerdir,fakat hiç bir zaman kırmızı değildir.
Karışıklığı önlemek için antropolojistler kendi kendini yeter derecede açıklayan Amerika Hindlileri (Ameridiens)terimini meydana getirmişlerdir.Bu terim Eskimolar hariç bütün Amerika yerlilerini içine almaktadır.
Amerika yerlileri tek bir ırktan mı oluşmuştur?bu soru çok defa tatışılmıştır.Yüz yıl kadar önce İsveçli Retzius burada üç ırk ayırt ediyordu.Başkaları bunu sekize kadar çıkarmışlardır .Fakat uzmanların çoğu ,özellikle yerlileri bizzat yerinde incelemiş olan Amerikalı bilginler bunlarda,bunların aynı bir ırk içinde sınıflanmasını haklı gösteren bir aile havzasının mevcut olduğu fikrindedirler.Bazılarının dediği gibi “bir yerliyi yakından gören kimse bütün yerlileri görmüş demektir”sözüyle yetinmeyip onlarda mevcut ortak çizgilerin tümünün tanınması yoluna gitmek gerekmektedir.
Amerika yerlilerinin boyları çok kısa olmamakla beraber değişmektedir;fakat vucut daima tıknaz ve topludur. Boyun kitlevi göğüs geniş ve derindir ;omuzlar kalçalar kadar geniştir vegövde biçimsiz şekilde uzun olup bel bölgesinde hatta kadınlarda bile bir daralma göstermez.Deri koyu esmerimsi sarıdan açık sarıya, hemen hemen beyaza kadar değişir.Yukarıda da belirttigimiz gibi asla kırmızı değildir.Yeni doğmuşlarda mongol lekesi son derece fazladır.Sarı ırklarda olduğu gibi saçlar siyahtır ve kalındır,kesiti yuvarlaktır.Sakal seyrektir,yanaklar üzerinde hemen hemen hiç yoktur. Beden kılları azdır.
Kafa deformasyonu adetinin çok yaygın olması nedeniyle baş şeklini taktir etmek çok defa güçtür.Gerçek dolikosefal nadirdir.Yüz geniştir .Daima çıkık olan elmacıklar ,köşeli ve kuvvetli bir çene ile yüzün ifadesi az anlamlıdır. Burun iyi gelişmiştir gerçek Mongollardaki basıklık burada yoktur; fakat Avrupalıların burunlarından daha etkilidir.Gözler koyu renk ve hafifçe eğridir. Çok kez, ve özellikle çocuklarda hafif bir mongol pilisi vardır. Bunlara mahsus bu karekter de kesici dişlerin arka yüzünün yukarı kısmının kürek şeklinde oyuk olmasıdır
Bütün bu çizgilere fizyolojik soydan olan diğerleride katılmaktadır.İlkin 0 kan gurubunun fazla oluşu. Bunun yalnız saf kan yerlilerde böyle oldugu idda edilmemiştir.Olaylar bu hipotezi teyit etmemiştir.Fakat % 80-90 oranında mevcut olduğu da nadir değildir. Yeni dünya’nın kuzeyinde olduğu kadar orta ve güneyinde de böyledir. Diğer bir genel karekter nabızların yavaşlığıdı. Buna mentalitedeki garip bir benzerliği de ilave etmek lazımdır. Amerika’nın bir ucundan öteki ucuna kadar bütün yerliler soğukdurlar,suskundurlar. Bu yönden diğer birçok ırklarla ,hatta Eskimolarla, açık bir çelişki halindedirler.
AMERİKA YERLİLERİNİ TÜRKLERLE OLAN IRKSAL YAKINLIĞI
Türklerin Amerika yerli halklarıyla olan ırksal benzerliklerine bir göz atacak olursak Mongoloid ırkın özelliklerini incelememiz gerekir.
Mongoloid,Ainuları, Japonları, Çinlileri Eskimoları, ve Amerika yerlilerini de içine alan, dünyada çok geniş bir coğrafyaya yayılmış olan ırktır . Türkler’de Mongoloid ırkın bir kolu olan Altay alt ırk gurubu içinde değerlendirilir. Fakat daha sonra batıya doğru göç etmeleri nedeniyle Caucasoid ırklarla melezleşmiş ve bunun sonucunda morfolojik değişikliğe uğruyarak bir kısım özelliklerini yitirmişlerdir. Bu ırk buzul devrinde Caucasoid ırktan yalıtıldığı için (Bering boğazı ve Güney Himalayalar’la) farklılaşmaya uğramamışlardır. Çoğunluğu sarı derili, düz siyah saçlı, sakal ve vucut kılları seyrek , yüz yuvarlak, çene kemikleri çıkık, kaş kemerleri ya hiç gelişmemiş ya da pek az gelşmiş, burun veyüz basık , göz kapakları şişkin, gözler kısıktır ve görsel olarak az eşeysel dimorfizm gösterirler (erkek ve dişi arasındaki fark) Bering boğazını geçerek Amerika kıtasına yayılan yerliler bu ırkın içinde kabul edilir.
Yukarıda değindiğimiz,Altay alt gurubu içinde yer alan Türkler’in batıya göçleriyle melezleştikleri Caucasoid ırklarınada kısaca değinecek olursak Kuzey Avrupa, Alpler, Akdeniz yöresi, Kafkasya,Doğu Avrupa, Anadolu, Kuzey Afrika ve Hindistan Hindu’larını kapsar. Renk beyazdan kahve rengine kadar gider, saçlar dalgalı, vücut ve yüz kılı fazla, burun oransan olarak dar ve öne doğru çıkık, dudak ince, çene iyi gelişmiş, yüz düz, alın yüksek ve kan gurubuda A2 geni baskındır.
AMERİKA YERLİLERİNİN BÖLGESEL DAĞILIMI
Kuzey- Pasifik Yerlileri:Alaska’da ve Kaya dağlarını Pasifik’ten ayıran yayla ve dağlar bölgesinde otururlar, Kalifornia’da dururlar. Avrupalıların buralara girmesi ile azçok dağışmış olan bir çok kabileleri ihtiva eder.Bu kabilelerden en tanınmışı APACHE’lerdir.
Kuzey- Atlantik Yerlileri:Kızılderililerin en büyük kısmını teşkil eder.Savaşcı kabilelerden oluşmuşlardır,ava ve balık avcılığına düşkündürler;Kaya dağlarınındoğusunda Atlatik’e kadar uzanan ormanlarve çayırlar alanında otururlar . Fransız ve İngilizlerin 18.yüzyılda karşı giriştikleri saldırılar bunların bugün bulundukları sığınak bölgelerine sürülmeleriyle sanuçlanmıştır.Mohican , Delawera, Huron, Iroquois, Sioux, Cheyenne,v.s.ler bugün çok azalmışlardır Kanada’da hala takriben 100.000 yerli bulunmaktadır, Birleşik Amerikada 1930 da 30.000 kadar sioux vardı, Delaware’ler 2.000 kişiye inmişlerdir, Moican’lar 1890 da aşağı yukarı 121 kişi idiler, bugün pratik olarak sönmüşlerdir
Güney-Pasifik Yerlileri:Bu Yerlilerin işkal ettikleri alan uzunluğuna gitmektedir Burada bir çok kavim bulunur. Bunların arasında Colomb’dan önceceki Amerika’nın büyük medeniyetlerini geliştirmiş olan Aztek veya Nahau’lar, Güney Meksika’da çok ileri bir
topluluk yaratmışlardır. Yukatan ‘da Maya’lar Henüz daha çözülmemiş hierofik bir yazıya sahiptiler . Cordillere’lerde Aymar’lar ve Quichua’lar İnka imparatorluğunun temeli olmuşlardır.And’ların güneyinde bulunan Arokan ‘lar Aynı ırka mensupturlar.
Güney-Atlantik Yerlileri:Esas itibariyle büyük Brezilya ormanını işkal ederler.Boyları ortalamanın altındadır.Bu yerliler birçok kabileler teşkil ederler.Bunların çoğu Avrupalıların etkisinden tamamiyle uzak kalmışlardır ;bazıları bugün bile az bilinmektedirler. En müstakil olanlarından biri Ekvator’un Amazon yamacındaki kelle avcıları yani Jivaro’lardır Bu küçük kabileler Beyazlarla melezleşmemişlerdir, fakat eski esirlerin soylarından olan Boni zencilerile bazı melezleşmeler olmuştur
Amerika’nın keşvi sırasında Antil’lerde Karaipler oturuyorlardı. Bunlar Avrupalılarla ilk temasa giren yerliler olmuşlardır. Karaipler kıtalarındaki kendi cinsleri tarafından tamamiyle yahut hemen hemen tamamiyle yok edilmişlerdir.
AMERİKA YERLİLERİ ASYADAN AMERİKA KITASINA NE ZAMAN GEÇTİ ?
Göçün tarihi tam olarak bilinmemektedir. Bu konuda çeşitli bilimsel araştırmaların ışığında birçok görüş bulunmaktadır. Biz bunların en yaygın ve bilimsel anlamda kabul görmüş olanlarına değineceğiz. Buzul devrinin sonunda zamanımızdan 15 veya 20 bin yıl önce Bering boğazının geçmeye elverişli olduğu bir devirde gerçekleştiği zannediliyor.Amerika’ya ulaşan Asyalılar ilkel guruplardı . Bugünkilerden daha az farklılaşmışlardır. Bu durum Amerika yerlilerinin neden Mongoloid ırklarının ancak bazı karakterlerine çok az bir derecede sahip olduğunu açıklar.Amerika’nın keşfi sırasında Amerika yerlilerinin bir çok kavimlerinin yüksek medeniyet derecesine karşın bunların eski dünyada yayılmış olan bir çok icadı neden bilmediklerini de izah eder.Örneğin tekerleği bilmiyorlardı, demiri kullanmayı bilmiyorlardı
Amerikaya göç kuşkusuz bir çok dalgalar halinde olmuştur. Bunlar Kaya ve And Dağları’nın batı yamaçlarındaki ova ve ormanlara yayılmışlardır . Bunlar en eski Paleolitik Amerikan İndianları’nı meydana getiren dalgadır.Bunlar bugün hemen hemen kaybolmuşlardır . Güney Pasifik Alt ırkını veren kol Amerika’ya daha sonra gelmişlerdir. Çeşitli nedenler , özellikle Sibiryalılarla olan büyük benzerlikleri Kuzey-Pasifiklerin en sonra, muhtemelen Eskimolardan sonra Amerika’ya geldiklerini düşündürmektedir. Bunlar Alaska ve Kanada’nın kuzey-batısında toplanmışlardır.Avrupalıların geldikleri sırada ancak güneye doğru inmeye başlamışlardır.
AMERİKA YERLİLERİ ASYADAN AMERİKA KITASINA NASIL GEÇTİ ?
Buzul devrinde suların büyük bir kısmı buz halinde kutuplara ve karalara yığıldığından denizin su düzeyi düşmüştü (bugünki seviyesinden 185m kadar düştüğü fosil kanıtlara bakılarak bilinmektedir) dolayısıyla sibirya ve alaska en az birtakım ada dizisiyle birbirine bağlanmıştır. Yine jeolojik kanıtlar buzul devrinde Alaska ve Sibirya’nın buzullarla kapalı olmadığını göstermektedir. Çok büyük olasılıkla geçiş son buzul devrinde olmuştur.
İlk insan sitesi ise Kuzey Amerika’da Kolorado ve Arizona’da bulunmuştur (tahminen 8800-9300 yıl önce) Irklar Pleistosen’in sonunda veya biraz daha geç olarak oluşmuş, daha sonra göç olaylarıyla birbirine karışmış ve melezlenmeler meydana gelmiştir.
|
|||||||||||||||||||
| KaRiNcA KaRaRiNcA |