
Geceleri gökyüzünde gördüğümüz yıldızların birçoğu bizim
güneşimizden de büyüktürler ama o kadar uzaktadırlar ki, ancak birer nokta
olarak gözükürler. Gezegenlerin yıldızlardan farkları, güneş sistemimiz
içinde bizimle beraber güneşin etrafında dönüyor olmalarıdır. Bu nedenle çok
uzak olan yıldızlar gökyüzünde ’sabit’ dururken, gezegenler sürekli yer
değiştirirler. Bu gezegenler güneşe yakınlık sırası ile Merkür, Venüs,
dünyamız. Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Plüto’dur.
Güneş sistemimizde bile mesafeler o kadar büyüktür ki. dünyamıza 8 dakikada
gelen güneş ışığı, Neptün’e ancak 4 saatte ulaşır. Zaten güneş sistemimizde
bulunmalarına rağmen Neptün ve Plüto teleskop kullanmadan dünyamızdan
görülemezler. Güneş Neptün’e o kadar uzaktır ki, bu gezegenden bakıldığında
görünümü parlak bir yıldızdan farksızdır. Güneş ışıklarının dünyamıza gelmek
için 8 dakikada aldığı bu yolu, saatte 1000 kilometre hızla giden modern bir
jet uçağı ancak 17 yıl civarında gidebilirdi.
Güneş sistemimizin dışındaki mesafeler ise inanılmaz. Örneğin, Andromeda
galaksisinin ışığı dünyaya 2.2 milyon yılda ulaşmaktadır. Yani biz bu
galaksiyi bu kadar yıl evvelki hali ile görüyoruz. Şimdi ne yapıyorlar acaba?
Aysız berrak bir gecede gökyüzünde gözle görülebilen yıldız sayısı 7000′dir.
Küçük bir teleskopla 25 milyon yıldız görülebilir. Ama örneğin ABD’deki
Mount Palomar gözlem evindeki teleskopla tüm gökyüzü taranabilse 2 milyar
yıldız görülebilir. Halbuki sadece Samanyolu galaksisinde 100 milyar yıldız
olduğu tahmin edilmektedir.
Yıldızların göz kırpıyormuş gibi ışıklarının kırpışmasının sebebi, çok
uzaktan geliyor olmaları ve atmosferimizdir. Yeryüzünde nispeten ılınan hava
devamlı olarak yükselme meylindedir. Bu durum gece de devam eder.
Yıldızların zayıf ışıkları bu yükselen hava dalgası içinde kırılırlar. Bazen
gözümüze tam olarak ulaşamazlar, yani kesik kesik gelirler.
Bu evimizdeki sıcak radyatörün veya bir ateşin ya da yazın çok sıcak
yolların üzerindeki yükselen havanın arkasındaki şekillerin görüntüsünü
dalgalandırmasına benzer. Gerçi görülebilir gezegenlerden gelen ışıklar da
yükselen hava dalgaları ile kırılır ama onların ışıkları daha güçlü
olduklarından gözümüze ulaşmada kesinti olmaz ve göz kırpmazlar.
|