
Yıldızın adı : Antares
A/B (Bayer: Alpha Scorpii, Flamsteed: 21 Scorpii)
Takımyıldızı :Akrep (Latince: Scorpius, İngilizce: Scorpion)
Görünür büyüklüğü :0,96Mutlak büyüklüğü :-5,28
Spektrum türü :M1.5Iab-Ib/B4
Uzaklığı :604
Işık yılı Samanyolu'nda yer alan parlak yıldızların en kırmızı renkli
olanlarından Antares, eskiden Mars'la karıştırılmıştır. Kırmızı dev yıldızın
adı da bu karışıklığı yansıtır: "Ant-Ares", "Mars benzeri" demektir. Helence
bir sözcük olan Ares, Latince adı Mars olan savaş tanrısının bir diğer
adıdır. Büyüklüğü (parlaklık, kadir) birinci dereceden (genelde 0,96) olan
Antares, gökyüzünün en parlak 15. yıldızıdır; ancak ışıması yarı-düzenli
olduğundan parlaklığı yıl içinde az da olsa değişir.
Dünya'dan yaklaşık 600 ışık yılı uzakta olduğu gözününe alındığında, son
derece parlak bir yıldız olduğu da kolayca anlaşılır. Gerçekten de Antares,
Güneş'ten 10.000 kat daha parlaktır. Ancak Antares soğuk bir yıldızdır.
Yaydığı ışığın büyük kısmı kızılötesi olan Antares'in yüzey sıcaklığı
yaklaşık 3.600 Kelvin derecedir. Yaydığı bu gözle görülemeyen kızılötesi
ışınım da hesaba katıldığında, Antares'in Güneş'ten yaklaşık 60.000 kat daha
parlak olduğu, yani 60.000 kat daha fazla ışıdığı söylenebilir.
Düşük sıcaklığı ve yüksek parlaklığı, Antares'in bir dev yıldız olduğunu
göstermektedir. Antares'in parlaklığı ve sıcaklığı gözönüne alınarak,
çapının yaklaşık 3 astronomik birim (AU) olduğu hesaplanmıştır. (Bir
astronomik birim Güneş'in merkeziyle Dünya'nın merkezi arasındaki uzaklık
olan 149,6 milyon km.'dir.)
Öte yandan Antares o kadar büyüktür ki, yıldızın yuvarlağı (diski),
gökbilimciler tarafından kolayca görülebilmiş ve çapı 3.8 astronomik birim
olarak ölçülmüştür. Bu değer ise, Jüpiter'in yörünge çapının yaklaşık dörtte
üçüdür; bir başka deyişle, Antares güneşin yerine konulacak olursa, yıldızın
yuvarlağının kenarı Dünya'yı da içine almak üzere, Jüpiter'in yörünge
çapının yaklaşık 3/4'üne kadar gelir.
Antares'in parlakılığı ve sıcaklığı, çapının yaklaşık 3 astronomik birim
olduğunu göstermekle birlikte, yuvarlağının görünen çapının 3.8 astronomik
birim olması, yıldızın bizden uzaklığı, sıcaklığı ve kütle yitirdiği yüzeyin
kesin yerinin belirlenememesinden ötürüdür. Çünkü Antares, bir gaz bulutuyla
örtülüdür ve kızgın rüzgarlarla (bkz. güneş rüzgarı) yavaş yavaş
buharlaşarak, olağanüstü bir parlaklıkla ışımaktadır.
Antares'in kızgın rüzgarları içinde görülen eşi ise, ondan yalnızca 3 açı
saniye uzaklıkta ve 5,5 büyüklüğünde bir yıldızdır. Gerçekte iki yıldız
arasındaki uzaklık 550 astronomik birimdir. Bu iki yıldızın birbirleri
çevresindeki dolanımı yaklaşık 2.500 yılda tamamlanır.
Antares'in kütlesinin Güneş'in kütlesinin 15 ile 18 katı arasında olduğu
hesaplanmıştır. Yıldızın gökbilim ölçülerine göre fazla zamanının kalmadığı
ve demir bir çekirdek oluşturabilecek kadar büyük bir kütlesi olduğu da
gözönüne alındığında, sonunda patlayarak parlak bir süpernovaya dönüşeceği
söylenebilir. Bu olayın yaklaşık bir milyon yıl içinde gerçekleşeceği
sanılmaktadır. Bu, patlamanın her an olabileceği anlamına gelmektedir.
Antares'in eşi olan yıldızın kütlesi ise Güneş'in kütlesinin 7-8 katı
kadardır. Bu kütle, süpernovaya dönüşme sınırının hemen altındadır ve demir
bir çekirdek oluşturmaya elvermediğinden, yıldız sonunda büyük bir
olasılıkla yoğun kütleli bir beyaz cüceye dönüşecektir. |